
Grzybica potnicowa – objawy, przyczyny i leczenie
Grzybica potnicowa to jedna z częstszych odmian grzybicy stóp. Charakteryzuje się występowaniem drobnych pęcherzyków, złuszczaniem naskórka oraz świądem. Chociaż nazwa może sugerować związek z nadmiernym poceniem się, choroba ma podłoże infekcyjne i najczęściej jest wywoływana jest przez dermatofity. Dowiedz się, jak rozpoznać i leczyć grzybicę potnicową.
Czym jest grzybica potnicowa?
Grzybica potnicowa to postać grzybicy stóp, która obejmuje głównie podeszwową i boczną powierzchnię stóp. Jej cechą charakterystyczną jest obecność pęcherzyków wypełnionych surowiczym płynem, które mogą pękać, tworząc nadżerki i powodując złuszczanie się naskórka. Choroba ma tendencję do przewlekania się i nawracania – zwłaszcza u osób z nadpotliwością stóp lub obniżoną odpornością.
Jakie są przyczyny grzybicy potnicowej?
Grzybicę potnicową wywołują przede wszystkim dermatofity – najczęściej Trichophyton mentagrophytes i Trichophyton rubrum. Najczęściej do zakażenia dochodzi poprzez kontakt z zainfekowanymi powierzchniami (np. w basenach, saunach, prysznicach publicznych) lub poprzez używanie wspólnego obuwia czy ręczników.
Do bardzo ważnych czynników sprzyjających rozwojowi grzybicy potnicowej należą:
- nadmierna potliwość stóp,
- noszenie ciasnego, nieprzewiewnego obuwia,
- brak higieny stóp,
- mikrourazy skóry,
- osłabiony układ odpornościowy,
- choroby metaboliczne (np. cukrzyca),
- długotrwała antybiotykoterapia lub leczenie immunosupresyjne.
Jakie są objawy grzybicy potnicowej?
Pierwszym objawem grzybicy potnicowej jest najczęściej uczucie pieczenia i świądu skóry stóp. Następnie pojawiają się drobne pęcherzyki wypełnione płynem surowiczym, które mogą zlewać się w większe skupiska.
W miarę postępu choroby pęcherzyki pękają, a na ich miejscu powstają nadżerki i złuszczający się naskórek. Skóra staje się bolesna, może występować pieczenie i sączenie się płynu. Nieleczona grzybica potnicowa może prowadzić do wtórnych zakażeń bakteryjnych, które objawiają się ropnym wysiękiem i nasilonym stanem zapalnym.
Diagnostyka grzybicy potnicowej
Rozpoznanie choroby opiera się na obrazie klinicznym oraz badaniu mykologicznym. Podolog pobiera próbkę z zakażonej skóry (łuski lub płyn z pęcherzyka), a następnie przekazuje ją do badania mikroskopowego i hodowli grzybów.
W niektórych przypadkach konieczne jest różnicowanie grzybicy potnicowej z innymi chorobami skóry, takimi jak:
- wyprysk potnicowy,
- łuszczyca krostkowa,
- alergiczne kontaktowe zapalenie skóry,
- infekcje bakteryjne.
Pojawienie się zmian w obrębie skóry stóp jest wskazaniem do konsultacji podologicznej. Nie należy podejmować samodzielnych prób leczenia domowymi sposobami czy preparatami dostępnymi bez recepty. Nieodpowiednia terapia może zwiększać ryzyko powikłań.
Grzybica potnicowa – terapia podologiczna
Leczenie grzybicy potnicowej zależy od nasilenia zmian i rozległości zakażenia. W większości przypadków stosuje się leczenie miejscowe, jednak w cięższych lub nawrotowych postaciach konieczna jest terapia ogólnoustrojowa.
W terapii miejscowej stosuje się preparaty przeciwgrzybicze w postaci kremów, maści, żeli lub aerozoli. Podolog dodatkowo wykonuje indywidualnie dopasowane zabiegi podologiczne.
Aby wesprzeć terapię i zapobiec nawrotom, bardzo istotne jest:
- dbanie o odpowiednią higienę stóp,
- utrzymywanie suchego i czystego środowiska stóp,
- codzienna zmiana skarpet,
- dezynfekcja obuwia,
- unikanie noszenia ciasnych i nieprzewiewnych butów.
Aby uniknąć infekcji grzybiczej, nie należy chodzić boso w miejscach publicznych, pożyczać obuwia, ręczników i przyborów higienicznych.
Możliwe powikłania grzybicy potnicowej
Nieleczona lub przewlekła grzybica potnicowa może prowadzić do:
- nadkażeń bakteryjnych,
- rozprzestrzenienia infekcji na paznokcie (grzybica paznokci),
- pękania i bolesnych nadżerek skóry,
- pogorszenia jakości życia z powodu świądu i bólu.
Należy pamiętać, że im wcześniej rozpocznie się terapia grzybicy potnicowej, tym większa szansa na szybszy powrót do zdrowia i uniknięcie powikłań.
Zobacz także: Zapytaj podologa o: grzybicę stóp i paznokci

Agnieszka Nowaczyk-Panasiuk
pionierka podologii w Polsce i założycielka Instytutu Podologii. Od prawie 30 lat prowadzi Instytut Podologii w Poznaniu, gdzie wiedza i doświadczenie spotykają się z empatią i troską o zdrowie pacjenta. Jej celem od początku było stworzenie miejsca, w którym każdy znajdzie profesjonalną pomoc, zrozumienie i poczucie bezpieczeństwa.















