Czym jest osteofit? Jak leczyć?

Osteofit, potocznie nazywany naroślą kostną, to zmiana, która może pojawić się w różnych miejscach układu kostno-stawowego. W praktyce podologicznej spotyka się go na paluchu. Powoduje zniekształcenie opuszka i zahamowanie wzrostu paznokcia. Dowiedz się, jakie są przyczyny osteofitu i jak go leczyć. 

Osteofit na paluchu – dlaczego powstaje?

Osteofit to narośl kostna, która powstaje w wyniku nieprawidłowego obciążenia, powtarzających się przeciążeń lub przewlekłych mikrourazów w obrębie stawu. Jest to reakcja obronna organizmu – tkanka kostna „odkłada się” w miejscu nadmiernego tarcia lub ucisku, próbując wzmocnić osłabioną strukturę.

Osteofit może być wynikiem:

• urazów mechanicznych,
• noszenia ciasnego obuwia,
• zabiegów chirurgicznych w obrębie palucha,
• chorób tkanki łącznej,
• obciążenia z powodu nadwagi lub otyłości,
• nawracających infekcji grzybiczych.

Czynnikiem predysponującym do powstania osteofitu palucha są zaburzenia biomechaniki chodu.

Objawy osteofitu na paluchu

Początkowo osteofit na paluchu może rozwijać się bez wyraźnych objawów, co sprawia, że wiele osób bagatelizuje problem w jego wczesnym stadium.

Z czasem pojawiają się kolejne objawy osteofitu na paluchu. Należą do nich:

• zmiana wyglądu płytki paznokciowej,
• kruszenie się i pogrubienie płytki paznokciowej,
• spowolnienie lub zahamowanie wzrostu paznokcia,
• deformacja palca,
• onycholiza,
• zapadnięcie się łożyska.

Diagnostyka osteofitu w praktyce podologicznej

Chociaż objawy osteofitu mogą wydawać się charakterystyczne, postawienie trafnej diagnozy zawsze wymaga konsultacji ze specjalistą – lekarzem ortopedą lub doświadczonym podologiem. Bardzo ważnym elementem procesu diagnostycznego jest wykonanie badania radiologicznego, czyli zdjęcia RTG. Na zdjęciu rentgenowskim osteofit jest wyraźnie widoczny jako ostro odgraniczona narośl kostna.

Osteofit na paluchu – plastyka opuszka palca

Leczenie osteofitu wymaga wykonania zabiegu z zakresu podochirurgii – plastyki opuszka palca. Przeprowadza go chirurg w asyście podologa.

Chirurg usuwa narośl kostną i wygładza kość specjalnym frezem. Na koniec zakłada szwy i opatrunek. Rana jest niewielka, a proces gojenia zazwyczaj przebiega szybko – pacjent może wrócić do codziennej aktywności już po kilku dniach.

Plastyka plastyka opuszka palca przeprowadzana jest w znieczuleniu miejscowym. Zabieg jest małoinwazyjny, co czyni go względnie bezpiecznym. 

Rekonwalescencja po zabiegu i profilaktyka

Po wykonaniu plastyki opuszka palca należy unikać przeciążeń oraz noszenia ciasnego obuwia. Ważne jest samodzielne zmienianie opatrunku, odpowiednia higiena oraz  regularne kontrole u podologa.

Po wygojeniu rany konieczne jest rozpoczęcie pozabiegowej terapii podologicznej. Jej celem jest prawidłowy odrost płytki paznokciowej oraz podjęcie działań mających zapobiec ponownemu pojawieniu się osteofitu. Terapia jest dopasowywana indywidualnie do każdej osoby. W każdym przypadku konieczne jest zadbanie o właściwą biomechanikę chodu,  prawidłową pielęgnację stóp i odpowiednie obuwie.

Ryzyko nawrotu osteofitu jest minimalne, jeżeli pacjent przestrzega zaleceń pozabiegowych.

Osteofit to pozoru niewielka zmiana kostna, która nieleczona odpowiednio wcześnie, prowadzi do przewlekłego bólu i deformacji. Wczesna konsultacja z podologiem pozwala na wdrożenie skutecznego leczenia chirurgicznego.

Agnieszka Nowaczyk-Panasiuk
pionierka podologii w Polsce i założycielka Instytutu Podologii. Od prawie 30 lat prowadzi Instytut Podologii w Poznaniu, gdzie wiedza i doświadczenie spotykają się z empatią i troską o zdrowie pacjenta. Jej celem od początku było stworzenie miejsca, w którym każdy znajdzie profesjonalną pomoc, zrozumienie i poczucie bezpieczeństwa.