
Toksyna botulinowa a nadpotliwość. Wywiad z lek. Pauliną Pietruszewską
Problem nadpotliwości stóp jest często bagatelizowany, a tymczasem może znacząco obniżać jakość życia, powodując nie tylko dyskomfort fizyczny, ale i psychiczny. Coraz większym zainteresowaniem cieszy się temat leczenia tej przykrej dolegliwości przy pomocy toksyny botulinowej. O jej zastosowaniu w terapii nadmiernej potliwości rozmawiamy z Pauliną Pietruszewską – lekarzem z Instytutu Podologii w Poznaniu.
Nadmierne pocenie się stóp to problem, który dotyka wiele osób i znacząco utrudnia codzienne życie. Czym dokładnie jest nadpotliwość stóp i jakie są jej konsekwencje?
Paulina Pietruszewska: Nadpotliwość stóp, czyli hiperhydroza stóp, to schorzenie, w którym dochodzi do nadmiernej aktywności gruczołów potowych w tej okolicy. Powoduje to przewlekłe wilgotnienie skóry stóp, co sprzyja powstawaniu nieprzyjemnego zapachu, a także rozwojowi infekcji grzybiczych, bakteryjnych czy otarć naskórka. Wpływa to nie tylko na komfort fizyczny, ale także na relacje społeczne – pacjenci często unikają sytuacji wymagających zdjęcia obuwia czy dłuższego przebywania w zamkniętych pomieszczeniach.
Jakie są najczęstsze objawy, które skłaniają pacjentów do szukania pomocy?
Pacjenci najczęściej zaczynają szukać pomocy medycznej ze względu na stałe uczucie wilgotności stóp, problem z utrzymaniem butów w suchości, nieprzyjemny i trudny do zniwelowania zapach oraz – będące już powikłaniem – nawracające infekcje grzybicze, wirusowe lub bakteryjne. Niestety, wiele osób zgłasza się do mnie dopiero po latach zmagania się z tym problemem, często w momencie, gdy zaczyna on poważnie wpływać na ich życie towarzyskie czy zawodowe.
Jakie są możliwości leczenia nadpotliwości stóp?
Leczenie nadpotliwości stóp zaczynamy od metod zachowawczych, takich jak antyperspiranty zawierające sole glinu, jonoforeza czy farmakoterapia. Jednak w przypadku braku efektów warto rozważyć leczenie toksyną botulinową.
Jak dokładnie działa toksyna botulinowa w przypadku nadpotliwości?
Toksyna botulinowa to naturalne białko produkowane przez bakterie Clostridium botulinum. W medycynie wykorzystujemy przede wszystkim toksynę botulinową typu A, która została dopuszczona do stosowania w leczeniu wielu schorzeń. Mechanizm jej działania polega na blokowaniu wydzielania acetylocholiny w zakończeniach nerwowych, co uniemożliwia przekazanie impulsu nerwowego do gruczołu potowego, a tym samym hamuje wydzielanie potu.
Czy efekt toksyny botulinowej na nadpotliwość jest stały?
Nie. Działanie toksyny botulinowej jest odwracalne. W przypadku leczenia nadpotliwość stóp utrzymuje się od 4 do 9 miesięcy. Czas ten zależy w głównej mierze od osobniczych uwarunkowań. Co ważne, zabieg z zastosowaniem toksyny botulinowej można powtórzyć.
Chciałam jednocześnie zaznaczyć, że toksyna botulinowa nie powoduje uszkodzenia gruczołów potowych. Nie wpływa też na termoregulację. Czasowo blokujemy gruczoły potowe na stopach, a nasze ciało ma ich znacznie więcej. Ponadto organizm ma jeszcze inne mechanizmy broniące go przed przegrzaniem.
Jak wygląda zabieg leczenia nadpotliwości stóp toksyną botulinową?
W Instytucie Podologii w Poznaniu najpierw przeprowadzam wywiad medyczny i badanie stóp. Jest to bardzo ważne, aby wykluczyć ewentualne przeciwwskazania oraz zdecydować, czy właśnie taka metoda leczenia będzie najkorzystniejsza w danym przypadku.
Zabieg polega na podaniu toksyny botulinowej w kilku-kilkunastu punktach na podeszwach stóp, w odstępach co 1–2 cm. Zabieg trwa zwykle od 20 do 30 minut. Ze względu na dużą wrażliwość tej okolicy możemy zastosować znieczulenie miejscowe w postaci kremu.
Czy leczenie nadpotliwości stóp toksyną botulinową jest bezpieczne?
Toksyna botulinowa jest preparatem przebadanym i dopuszczonym do stosowania. Jest bezpieczna pod warunkiem, że zabieg wykonuje wykwalifikowany lekarz. Najczęstsze powikłania to przemijający ból, obrzęk i drobne siniaki w miejscu iniekcji. Może wystąpić także przejściowe osłabienie mięśni stóp, które ustępuje samoistnie.
Jakie przeciwwskazania należy uwzględnić przed podjęciem decyzji o zabiegu podania toksyny botulinowej na nadpotliwość stóp?
Przeciwwskazania obejmują ciążę, okres karmienia piersią, nadwrażliwość na składniki preparatu, choroby przewodnictwa nerwowo-mięśniowego oraz aktywne infekcje skóry w miejscu planowanego zabiegu. Ostateczną decyzję o podaniu toksyny botulinowej zawsze podejmuje lekarz.
Jakie rady dałaby Pani osobom, które dopiero rozważają leczenie nadpotliwości?
Nadpotliwość stóp to problem, którego nie trzeba się wstydzić ani z nim żyć. Można go skutecznie leczyć. Dlatego zachęcam do konsultacji ze specjalistą. Współczesna medycyna oferuje wiele skutecznych rozwiązań, a toksyna botulinowa jest jedną z możliwości. W Instytucie Podologii w Poznaniu podchodzimy indywidualnie do każdego przypadku.















